🔺پس از تعهد ترامپ مبنی بر به صف رساندن صادرات نفت ایران، طی ٦ ماهه اخیر قیمت نفت برنت حدود ٣٣ درصد رشد داشته است. این در حالی است که نشانه های قدرتمندتر شدن شوک عرضه در سال ٢٠١٩ قیمت های بالاتر نفت را نوید می دهد. هر چند این روند درآمدهای بالاتری را برای کشورهای تولید کننده نفت (بویژه روسیه، عربستان، عراق و …) ایجاد می کند لکن با افزایش قیمت در کشورهای وارد کننده نفت، به تدریج کاهش تقاضا را موجب و در نهایت همه طرف ها از چنین شرایطی آسیب خواهند دید.

🔺١. مفهوم نفت ١٠٠ دلاری برای رشد جهانی
افزایش قیمت نفت به درآمد خانواده و هزینه های آن آسیب می زند و موجب تسریع رشد نرخ تورم می شود. چین به عنوان بزرگترین وارد کننده نفت و همچنین کشورهای اروپایی به دلیل اتکا به واردات انرژی، بیشترین تاثیر منفی را خواهند گرفت. با نزدیک شدن به فصل تابستان، در نیم کره شمالی مصرف کنندگان قادر به تغییر در منابع انرژی و کاهش مصرف آن خواهند بود. روند کاهشی رشد اقتصاد جهانی نیز با کاهش تقاضا، فشار بر کاهش قیمت را بیشتر خواهد نمود.

🔺٢. اقتصاد جهانی چگونه می تواند نفت ١٠٠ دلاری را بپذیرد؟
به نظر اقتصاددانان، نفت برای پایداری در قیمت بالای ١٠٠ دلار به قدرت یا ضعف دلار بستگی دارد. بررسی های ” آکسفورد اکونومیک ” نشان می دهد قیمت ١٠٠ دلار برای هر بشکه نفت برنت تا پایان سال ٢٠١٩، منجر به ٠.٦ درصد کاهش در تولید ناخالص داخلی در پایان ٢٠٢٠ نسبت به حد مورد انتظار و افزایش ٠.٧ درصد نرخ تورم خواهد شد.
جونز بین و گابریل استرن (اقتصادانان آکسفورد) می گویند: “ما شاهد افزایش خطرات افزایش ناگهانی قیمت نفت هستیم” شوک عرضه ممکن است در کوتاه مدت با تولید بیشتر سایر تولیدکنندگان جبران شود ولی تداوم بحران های اخیر می تواند نفت را به بالای ١٠٠ دلار بکشاند.

🔺٣. چگونه ایران و ترامپ بر بازار تاثیر می گذارند؟
پیش بینی می شود دوئل بین ترامپ و ایران می تواند اثر قابل توجهی را بر بازار های مالی موجب گردد. چراکه میزان عرضه نفت ایران به ٨٠٠ هزار بشکه در روز رسیده است. حساسیت های سیاسی این تحولات، بی ثباتی در سایر بازار ها را تقویت می نماید.
ترامپ وعده داده است تا با همراهی عربستان و امارات سفارشات مشتریان نفت ایران را از طریق آن ها و همچنین افزایش تولید داخلی نفت تامین نماید. لکن تولید روزانه آمریکا برای نفت تولیدی مشابه ایران در حدود یک چهارم تولید فعلی ایران می باشد.

🔺٤. برندگان قیمت بالاتر نفت چه کسانی هستند؟
اقتصادهای نوظهوری که تولید کننده نفت نیز هستند، بیشتر از کشورهای توسعه یافته تحت تاثیر خواهند بود. افزایش درآمدهای نفتی موجب رفع یا بهبود کسری بودجه آن ها شده و امکان سرمایه گذاری آن ها را افزایش خواهد داد. برندگان چنین وضعیتی شامل عربستان سعودی، روسیه، نروژ، نیجریه و اکوادور می باشند.

🔺٥. بازندگان اصلی قیمت بالای نفت:
اقتصادهای نوظهوری که با ضعف ساختارها وکسری بودجه و همچنین خطر خروج سرمایه های بزرگ و ضعف پول رایج که باعث رشد نرخ تورم هم می گردد از افزایش قیمت نفت متضرر خواهند شد. شرایط اخیر، بانک های مرکزی این کشورها را ناگزیر از افزایش نرخ بهره و کاهش نرخ رشد اقتصادی می نماید. کشورهای ترکیه، اوکراین و هند در زمره بازندگان اصلی این شرایط می باشند.

🔺٦. در بزرگترین اقتصاد جهان:
درحالی که تولید کنندگان نفتی و ایالات متحده برای تامین نفت مشتریان نفتی ایران تلاش می کنند. اقتصاد گسترده آمریکا لزوما از نفت بالای ١٠٠ دلار نفع نخواهد برد. این امر مصرف کنندگان آمریکایی که ستون فقرات رشد اقتصادی پایدار هستند را تحت فشار قرار خواهد داد. قیمت بنزین هم اینک با افزایش ٧ درصدي به رقم ٢/٨٩ دلار رسیده است که بیشترین جهش از مارس ٢٠١٧ می باشد.
اگر همه چیز در بازار جهانی نفت به هم بریزد ممکن است ریسک سیاسی پشیمانی از تحریم نفتی در ایالات متحده را بالا ببرد. که می تواند به معنی واکنش سرمایه گذاری ها و یا کانالی باشد برای تهدید ثبات اقتصاد جهانی .

🔺٧. برای بانک های مرکزی چه معنایی دارد؟
بانک های مرکزی سراسر جهان به تاسی از ” فدرال رزرو” به سمت کنترل تورم حرکت می کنند تا توجه سیاستگذاران را برکاهش نرخ رشد اقتصادی متمرکز نمایند (که البته چنین تغییری به سرعت محقق نخواهد شد.) صندوق بین المللی پول پیش بینی خود از رشد جهانی را کاهش داده و اعلام کرده که جهان در “یک لحظه حساس” قرار گرفته است.
منبع: بلومرگ اقتصادی، ٢٩ آوریل ٢٠١٩